Ένα οικτρό κυβερνητικό αποτέλεσμα και ένα στοίχημα: η κοινωνία να αναζητήσει τις λύσεις στη πολιτική. Όχι σε πυροτεχνήματα αντιπολιτικής με στοιχεία τραχανά και έξτρα δόση σκηνοθετικής/θεατρικής επικάλυψης. Το 2025 φεύγει χωρίς εκπλήξεις αλλά με πολλές αποδείξεις. Αποδείξεις ότι η «σταθερότητα» μπορεί να γίνει πρόσχημα ακινησίας και ότι η διαχείριση της εξουσίας δεν ταυτίζεται με τη διακυβέρνηση.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έκλεισε ακόμη έναν χρόνο ποντάροντας στο δικό της μοντέλο: ισχυρό επικοινωνιακό κέλυφος, αδύναμο κοινωνικό αποτύπωμα. Κι αν κάτι χαρακτήρισε τη χρονιά που πέρασε, ήταν η απόσταση ανάμεσα σε αυτό που παρουσιαζόταν ως «κανονικότητα» και σε αυτό που τελικά ζούσαμε.
Κράτος χωρίς κράτος, κοινωνία με μνήμη
Το 2025 ήταν η χρονιά που κατέρρευσε το Κράτος. Ήταν η χρονιά που φάνηκε πόσο λίγο έχει ανασυγκροτηθεί.
Η διαχείριση των φυσικών καταστροφών και των συνεπειών τους, των κρατικών εγκληματικών επιλογών και των σκανδάλων που έγιναν ρουτίνα, λειτούργησε σαν καθρέφτης: υποσχέσεις, άδεια λόγια και χλεύη προς τον λαό. Για την πλειοψηφία η επόμενη μέρα εκτός από μετέωρη είναι δυσοίωνη. Όταν η Πολιτεία εμφανίζεται κυρίως με διαπιστώσεις και όχι με λύσεις, τότε η έννοια της πρόληψης χάνει κάθε νόημα και η εμπιστοσύνη φθείρεται επικίνδυνα. ΑΝ υπάρχει ακόμη δηλαδή…
Οικονομία που «πηγαίνει καλά», κοινωνία που δεν αντέχει
Στο οικονομικό πεδίο, το 2025 συνέχισε στο ίδιο μοτίβο: μακροοικονομικοί δείκτες που παρουσιάζονται ως επιτυχία και μια καθημερινότητα που λέει την αλήθεια.
Η ακρίβεια στα βασικά αγαθά, το στεγαστικό πρόβλημα και οι ανεπαρκείς μισθοί, τα καρτέλ στην ενέργεια και η κυβερνητική υποταγή στους ολιγάρχες. Το παράδειγμα είναι απλό και κοινό: άνθρωποι που εργάζονται κανονικά, χωρίς σπατάλες, και παρ’ όλα αυτά βλέπουν το εισόδημά τους να εξαντλείται πριν τελειώσει ο μήνας. Αν αυτή είναι η ανάπτυξη, τότε το ερώτημα δεν είναι αν πετυχαίνει, αλλά ποιους και πόσους αφορά…
Θεσμοί υπό διαρκή αμφισβήτηση
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο του 2025 δεν ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά η συνολική αίσθηση θεσμικής εκτροπής.
Υποθέσεις δημοσίου ενδιαφέροντος συνέχισαν να σέρνονται, η λογοδοσία παρέμεινε αποσπασματική και η ανεξαρτησία κρίσιμων μηχανισμών μπήκε ξανά στο τραπέζι της πολιτικής αντιπαράθεσης. Όταν οι πολίτες δεν είναι βέβαιοι ότι όλοι κρίνονται με τους ίδιους κανόνες, τότε η δημοκρατία ΔΕΝ λειτουργεί ουσιαστικά.
Πολιτική ως αφήγημα, όχι ως σχέδιο
Το 2025 επιβεβαίωσε και κάτι ακόμη: η επικοινωνία έγινε υποκατάστατο της πολιτικής.Τελειοποίησαν το μοντέλο της αντιπολιτικής: η κοινωνική ένταση βαφτίστηκε «θόρυβος», κάθε κριτική «υπερβολή», κάθε αδιέξοδο «μεταβατική δυσκολία».
Όμως οι κοινωνίες δεν ζουν από αφηγήματα. Ζουν από επιλογές. Και όταν αυτές απουσιάζουν, καμία στρατηγική εικόνας δεν αρκεί για να καλύψει το κενό.
Θέλω να πιστεύω ότι ο κύκλος δεν κλείνει έτσι. Μέσα σε αυτή τη φθορά, το 2025 άφησε κάτι απρόσμενα γόνιμο: μια επιστροφή της πολιτικής ανάγκης.
Όχι για διαχειριστές. Για κατεύθυνση.Όχι για πρόσωπα βιτρίνες. Για συλλογικό σχέδιο. Η κοινωνία αρχίζει ξανά να αναζητά έναν προοδευτικό λόγο που να μιλά για δικαιοσύνη χωρίς αστερίσκους, για θεσμούς χωρίς εκπτώσεις, για ανάπτυξη που να αφορά τους πολλούς. Έναν λόγο με εμπειρία, αλλά και με αυτογνωσία. Με μνήμη, αλλά και με τόλμη.
Και αν τα προηγούμενα 6 χρόνια μας εξάντλησαν, το ‘25 μας διέλυσε.
Αλλά άφησε πίσω του κάτι που καμία εξουσία δεν ελέγχει απόλυτα: την προσδοκία της πολιτικής επιστροφής με όρους ουσίας.Το 2026 δεν έχει γραφτεί ακόμα.