«Καίνε» οι τιμές υπηρεσιών και προϊόντων
Η κρίση ενέργειας, οι ανατιμήσεις, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η έλλειψη ικανότητας ελέγχου της αγοράς, εκτόξευσαν τον πληθωρισμό σε διψήφιο νούμερο και αρνητικό ρεκόρ 28 χρόνων. Οι αυξήσεις σε βασικά αγαθά και υπηρεσίας είναι πλέον «φωτιά». Φυσικό αέριο αύξηση τιμής κατά 122%. Ηλεκτρισμός 88%. Πετρέλαιο θέρμανσης 55%. Καύσιμα 29% και σχεδόν όλα τα τρόφιμα σημειώνουν αύξηση στην τιμή τους της τάξης 10 έως 22% επιπλέον.
Τι είναι ο στασιμοπληθωρισμός. Πόσο θα διαρκέσει.
Διανύουμε 2,5 σχεδόν χρόνια πανδημίας, μήνες ενεργειακής κρίσης, ένα χρόνο ανεξέλεγκτων ανατιμήσεων και 3 μήνες πολέμου σε ευρωπαϊκό έδαφος. Οι διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας, το ράλι ακρίβειας και η ολιγοπωλιακή οργάνωση της αγοράς, μαζί με τη συσσωρευμένη ζήτηση των καταναλωτών για αγαθά, οδηγεί σε αυξημένο πληθωρισμό, με άγνωστο ορίζοντα επιστροφής σε φυσιολογικούς δείκτες. Ως αποτέλεσμα, έχουμε μία διαρκή αποδυνάμωση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών. Με λίγα λόγια υπάρχει συνεχόμενη αύξηση του κόστους ζωής, χαμηλή ανάπτυξη, αδυναμία αποπληρωμών ιδιωτικών χρεών και αυξημένη ανεργία. Δηλαδή στασιμοπληθωρισμός…
Οι αναλυτές της Παγκόσμιας Τράπεζας κάνουν λόγο για οικονομική κρίση σε βάθος τριετίας, με βάση πάντοτε τα σημερινά δεδομένα σε παγκόσμια κλίμακα. Το σίγουρο είναι πως όσο διαρκεί το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού επηρεάζονται σε βάθος χρόνου, εκτός από την αγοραστική δύναμη του καταναλωτή, η αξία του χρήματος ως αποταμίευση αλλά και η ανταποδοτική σύνταξη.
Τι κάνει η Ελλάδα για να αντιμετωπίσει το φαινόμενο
Δεν παραγνωρίζεται το γεγονός πως μιλάμε για μία παγκόσμια κρίση όπως αυτή που μας χτύπησε από το 2008 και μετά. Η αλήθεια είναι πως τα 45 ευρώ για βενζίνη, τα 13 ευρώ στον μισθό και ένα μικρό μέρος επιστροφής της ρήτρας αναπροσαρμογής στην ενέργεια μοιάζουν με ασπιρίνη στην αντιμετώπιση μίας βαρύτατης νόσου. Βρισκόμαστε σε ένα σημείο που πολλοί άνθρωποι επιλέγουν πλέον εάν θα πληρώσουν ασφαλιστικές εισφορές, αν θα καλύψουν βασικές καθημερινές ανάγκες ή αν θα εξοφλήσουν τον λογαριασμό ρεύματος.
Είναι γεγονός πως σαν χώρα έχουμε ήδη αργήσει να ανακόψουμε την «αισχροκέρδεια» και τα «ουρανοκατέβατα» (κατά την Κομισιόν) υπερκέρδη των παραγωγών ενέργειας για παράδειγμα. Δεν ελέγχθηκε εγκαίρως η αγορά, παρότι η κρίση ακρίβειας διαρκεί σχεδόν 10 μήνες. Από το Νοέμβριο υπάρχει σύσταση στην εργαλειοθήκη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα. Πράγμα που δεν πράξαμε, σε αντίθεση με την Κύπρο και την Πορτογαλία. Και μιας και αναφέρθηκε η Πορτογαλία, μαζί με την Ισπανία πέτυχαν πολύ πρόσφατα την έγκριση της Επιτροπής για να αποσυνδέσουν την τιμή του φυσικού αερίου από αυτή της ηλεκτρικής ενέργειας για τους επόμενους 12 μήνες.
Εμείς θα μείνουμε στο ότι τα συνυπεύθυνα Υπουργεία εργάζονται σκληρά για να μην γονατίσει κι άλλο η κοινωνία, αποφεύγοντας όμως και έναν δημοσιονομικό εκτροχιασμό. Η κατάσταση μόνο εύκολη δεν είναι. Όμως δεν είναι δύσκολο να ξεφύγει για λίγο μία κυβέρνηση από την ιδεολογική προσήλωση και αντί να επιδοτεί για παράδειγμα τα υπερκέρδη των εταιρειών, να τα φορολογήσει έγκαιρα, εφόσον δεν δύναται να τα ελέγξει με πλαφόν. Δε θα μπούμε στη διαδικασία να σκεφτούμε για το πώς οι κολοσσοί παραγωγοί θα μπορούσαν να εντάξουν τα υπερκέρδη σε αναπτυξιακά προγράμματα κοκ. Αυτή είναι η δουλειά της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας. Την οποία δεν κάνει. Για την ώρα…