Από τον ριζοσπαστικό φιλελευθερισμό του 1979 και το αντιιμπεριαλιστικό 1984, στον ρεαλιστικό ριζοσπαστισμό του 2022
Συνέδρια πολιτικών κομμάτων. Αν και οι εκλογές αποτελούν την πεμπτουσία μίας Δημοκρατίας, τα συνέδρια των πολιτικών κομμάτων είναι μία ζύμωση με στόχο την ετοιμότητα των παρατάξεων στο δρόμο για τις κάλπες, τις ριζικές μετατροπές στα εσωτερικά τους ή απλά τις καταστατικές αλλαγές. Με αφορμή το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, ανατρέχουμε στα αρχεία των Μέσων (Έθνος, Καθημερινή, ηλεκτρονικά αρχεία ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ) και θυμόμαστε ημερομηνίες και συνέδρια σταθμούς των τελευταίων 40 ετών.
Ενάμιση χρόνο μετά τη νίκη της Νέας Δημοκρατίας με 42% ο τότε πρωθυπουργός και ιδρυτής της Νέας Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής αποφάσισε να διοργανώσει, στη Χαλκιδική, τον Απρίλιο του 1979, το 1ο τακτικό συνέδριο του κόμματος στο οποίο οι σύνεδροι εξελέγησαν από τα μέλη και εγκρίθηκε από το σώμα του συνεδρίου το καταστατικό καθώς και οι κανονισμοί λειτουργίας των κομματικών οργανώσεων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στο ιστορικό αυτό συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας εγκρίθηκαν ομόφωνα όλες οι ιδεολογικές αρχές τις οποίες εισηγήθηκε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ορίστηκε η ιδεολογική ταυτότητα της ΝΔ ως κόμμα του «ριζοσπαστικού φιλελευθερισμού που αναγνωρίζει την ελευθερία της αγοράς με ρυθμιστική, ωστόσο, παρέμβαση του κράτους για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης».
Το πρώτο συνέδριο του άλλοτε κραταιού Κινήματος πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 1984. Ήδη ο Ανδρέας Παπανδρέου βρισκόταν από το 1981 στην εξουσία. Επίσημοι προσκεκλημένοι ήταν ο Παλαιστίνιος ηγέτης και στενός φίλος του Ανδρέα, Γιασέρ Αραφάτ, η χήρα του Σαλβαδόρ Αλιέντε αλλά και εκπρόσωποι του Φιντέλ Κάστρο. Στην ιστορία έμεινε η…τρίωρη ομιλία του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ ενώ χειροκροτήθηκε 130 φορές από τους 2.500 συνέδρους που φωνάζουν αντιιμπεριαλιστικά συνθήματα.
1994: Το ΠΑΣΟΚ δεν κληρονομείται
Το ΠΑΣΟΚ επιστρέφει στην εξουσία το 1993 και το τρίτο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ το 1994 πραγματοποιείται με τον Ανδρέα Παπανδρέου να έχει γύρω του, τους επίδοξους δελφίνους όπως ο Κώστας Σημίτης, ο Γεράσιμος Αρσένης και άλλοι. Ωστόσο ο Ανδρέας κάνει τη ρελανς και στέλνει το μήνυμα στους δελφίνους: «Το ΠΑΣΟΚ δεν κληρονομείται, δεν χαρίζεται και δεν τεμαχίζεται σε τιμάρια».
1994: Το συνέδριο της ΝΔ μετά τη διάσπαση από τον Α. Σαμαρά
Η ΝΔ είχε ήδη νωπή την εκλογική ήττα καθώς και μία ακόμη διάσπαση, αυτή τη φορά από τον Αντώνη Σαμαρά που είχε ιδρύσει την Πολιτική Άνοιξη με την οποία κατέβηκε και στις εκλογές του 1993 μπαίνοντας στη Βουλή. Ο Μιλτιάδης Έβερτ, ο οποίος είχε εκλεγεί αρχηγός στις 3 Νοεμβρίου του 1993 από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος με 141 ψήφους έναντι 37 του έτερου υποψηφίου Ιωάννη Βαρβιτσιώτη επαναβεβαιώνει την προσήλωση της ΝΔ στις αρχές που είχε ορίσει ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και προσπαθεί να επαναφέρει στη ΝΔ κομματικά στελέχη που είχαν αποχωρήσει ακολουθώντας τον Αντώνη Σαμαρά. Παράλληλα στο συγκεκριμένο Συνέδριο εγκρίθηκε ως κεντρικό σύνθημα το «εμπρός για μια ειρηνική επανάσταση» συνοδευόμενο από μία σειρά προτάσεων για αλλαγές στη λειτουργία του κράτους.
Το τέταρτο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ είχε οριστεί για το τέλος Ιουνίου του 1996. Στις 23 Ιουνίου ο Ανδρέας Παπανδρέου πεθαίνει και δεν προλαβαίνει να πραγματοποιήσει την ομιλία που όλοι περίμεναν. Βέβαια η μετά Ανδρέα εποχή έχει ξεκινήσει λίγους μήνες πριν όταν η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ εξέλεξε μετά από μία δραματική συνεδρίαση πρωθυπουργό τον Κώστα Σημίτη. Ο Κώστας Σημίτης από το βήμα του συνεδρίου έθεσε στους συνέδρους το εξής δίλημμα: Αν δεν εκλεγώ πρόεδρος, θα παραιτηθώ και από πρωθυπουργός». Πολλοί σύνεδροι τον αποδοκίμασαν. Τελικά το συνέδριο τον εξέλεξε πρόεδρο με σχεδόν 53%. Η εποχή του «εκσυγχρονισμού» είχε ξεκινήσει.
Το 4ο Τακτικό Συνέδριο ήταν το πρώτο συνέδριο από την ίδρυση της ΝΔ που εξέλεξε πρόεδρο του κόμματος. Σε αυτό εξελέγη ο Κώστας Καραμανλής επικρατώντας στο β΄ γύρο του Γιώργου Σουφλιά με 69,16% έναντι 30,84%.
Το συνέδριο, αυτό, ήταν το πρώτο με διευρυμένη σύνθεση στο οποίο συμμετείχαν πέραν των βουλευτών-ευρωβουλευτών και αιρετών από τις κομματικές οργανώσεις, τα μέλη του κόμματος που είχαν εκλεγεί στην τοπική Αυτοδιοίκηση (δήμαρχοι, νομάρχες, νομαρχιακοί και δημοτικοί σύμβουλοι) καθώς και αιρετοί στα ανώτερα και ανώτατα συνδικαλιστικά όργανα.
2005: «Γιώργο προχώρα και άλλαξε τα όλα»
Ο Κώστας Σημίτης παραιτείται πριν τις εκλογές του Μαρτίου του 2004 και τον διαδέχεται ο Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος εκλέγεται πρόεδρος του κόμματος από τη βάση. Κεντρικό σύνθημα του συνεδρίου είναι «Γιώργο προχώρα και άλλαξέ τα όλα». Μάλιστα έχει μείνει στην ιστορία η φωτογραφία του Γιώργου Παπανδρέου με μία σκούπα στα χέρια να βοηθά στον καθαρισμό του χώρου όπου πραγματοποιήθηκε το συνέδριο.
2008: Εποχή Αλέξη στον Συνασπισμό
Στις 10 Φεβρουαρίου 2008, ο 33χρονος Αλέξης Τσίπρας εκλέγεται πρόεδρος του Συνασπισμού της Αριστεράς και των Κινημάτων Οικολογίας (ΣΥΝ), της μεγαλύτερης συνιστώσας της εκλογικής συμμαχίας Συνασπισμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ). Επτά χρόνια αργότερα και προτού καν κλείσει τα σαράντα του, θα αναλάβει τα ηνία της Ελλάδας από τη θέση του πρωθυπουργού.
Στις 22-24 Απριλίου του 2016 διεξάγεται στην Αθήνα το 10ο Τακτικό Συνέδριο της ΝΔ υπό την ηγεσία του νέου προέδρου της Κυριάκου Μητσοτάκη ο οποίος τρεις μήνες πριν είχε εκλεγεί από τη βάση επικρατώντας του Βαγγέλη Μεϊμαράκη στο β΄γύρο.
Το συνέδριο αυτό, που ακολούθησε μιας εκλογικής ήττας τον Σεπτέμβριο του 2015 και άλλης μιας τον Ιανουάριο του 2015 και μετά από μακρά πορεία εσωκομματικής διαδικασίας για την εκλογή νέου αρχηγού, ενέκρινε σημαντικές αλλαγές στο καταστατικό της ΝΔ, όπως η ετήσια διεξαγωγή συνεδρίου και η χρονικά περιορισμένη θητεία του προέδρου, ενώ κυριάρχησε το σύνθημα «Οξυγόνο για την Ελλάδα».
Τον Νοέμβριο του 2017 πραγματοποιήθηκαν οι εκλογές για τον νέο φορέα της Κεντροαριστεράς. Πρόεδρος του νέου φορέα που θα ονομαστεί αργότερα Κίνημα Αλλαγής εκλέχθηκε στον δεύτερο γύρο η αείμνηστη Φώφη Γεννηματά. Στο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2018 παρουσιάστηκε το έμβλημα του κόμματος. Ωστόσο λίγο αργότερα το Ποτάμι αποχώρησε από τον νέο φορέα και τον ίδιο δρόμο ακολούθησε λίγο αργότερα και μέρος της ΔΗΜΑΡ. Οι αποχωρήσαντες από τη ΔΗΜΑΡ με προεξέχοντα τον Θανάση Θεοχαρόπουλο στήριξαν στις ευρωεκλογές αλλά και τις εκλογές της 7ης Ιουλίου τον ΣΥΡΙΖΑ. Μάλιστα ο κ. Θεοχαρόπουλος ορίστηκε διευθυντής της Κ.Ο της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
2022: Νέα Αρχή για ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ
Αυτές τις ημέρες διεξάγεται το 3ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία. Η εναρκτήρια ομιλία του προέδρου του, Αλέξη Τσίπρα είχε ατάκες και μηνύματα με πολλούς αποδέκτες. Μεταξύ άλλων ο Α. Τσίπρας είπε: «Ιδιοκτήτες της χώρας είναι οι πολίτες της και όχι οι ολιγάρχες της και οι πολιτικοί τους εκφραστές, οι πορφυρογέννητοι της εξουσίας. Αυτή είναι η βεβαιότητα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ενός κόμματος όχι συζύγων της εξουσίας, αλλά εραστών της δικαιοσύνης». Επίσης τόνισε με νόημα: «Απλώνουμε το χέρι σε όλες τις προοδευτικές δυνάμεις. Να ξεπεράσουμε προβλήματα του παρελθόντος που μας πλήγωσαν. Τους καλώ λοιπόν να ανοίξουν τα χαρτιά τους. Εμείς είμαστε βιβλίο ανοιχτό. Ούτε αποκλείουμε αλλά ούτε και μπορούμε να περιμένουμε κανένα».