Όσον αφορά στη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, η οικονομική ισχύς αποτελεί τη βάση για ευρωστία σε όλους τους τομείς.
Ο Jim Snabe, πρόεδρος της Siemens AG και συμπρόεδρος της επερχόμενης Evian Meeting των κορυφαίων επιχειρηματιών της Γαλλίας και της Γερμανίας, χρησιμοποιεί την ιστορική αναφορά για τον Μέγα Αλέξανδρο και την επίσκεψή του στο Γόρδιον της Φρυγίας. Οι φιλολογικές συνδέσεις με την αρχαία αυτή ιστορία, αφορούν σε άλυτα προβλήματα, που απαιτούν τις δραστικότερες των παρεμβάσεων.
Ποικιλοτρόπως, καθώς αυτή τη στιγμή προχωρά προς τη στρατηγική αυτονομία και επιδιώκει να καθιερωθεί ως κορυφαίος παγκόσμιος παίκτης στη μεταμόρφωση προς ένα πιο βιώσιμο μέλλον, η ίδια η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με αρκετούς γόρδιους δεσμούς, κόμβους για τους οποίους η σημερινή περίοδος κρίσης μπορεί να αποδειχθεί καταλυτική.
Όσον αφορά τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, η οικονομική ισχύς αποτελεί τη βάση για ευρωστία σε όλους τους τομείς. Και η ΕΕ έχει καταλήξει σε μια σειρά από μακροπρόθεσμες οικονομικές στρατηγικές σε τομείς που έχουν πραγματικά σημασία, όπως η βιωσιμότητα, η τεχνολογία και η κοινωνική ένταξη . Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, είναι το πιο ολοκληρωμένο πρόγραμμα στον κόσμο για μια παραγωγή χωρίς άνθρακα.
Jim Snabe, Politico
Αλλά η Ένωση ήταν συχνά διστακτική στην εφαρμογή σπουδαίων στρατηγικών. Από σήμερα, ακολουθούμε πίσω από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες σε αρκετούς κρίσιμους τομείς, από τις ψηφιακές πλατφόρμες και την οικονομία εκκίνησης έως την κοινή χρήση δεδομένων και την τεχνητή νοημοσύνη. Και τώρα, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τη γεωπολιτική αναταραχή που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία βαραίνει την οικονομία της Ευρώπης πολύ περισσότερο από ό,τι άλλους παγκόσμιους παίκτες.
Το είδος της δράσης που χρειάζεται τώρα από την Ευρώπη, το έχουμε συναντήσει πρόσφατα. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, η Ευρώπη έδειξε ότι μπορεί να αλλάξει ταχύτητα. Από μια σταδιακή και σκόπιμη προσέγγιση, σε μια προσέγγιση που ορίζεται από μεγάλη ευελιξία και δραστική ταχύτητα εκτέλεσης. Η ώθηση για την ανάπτυξη και τη μαζική διάθεση ενός εμβολίου είναι το τέλειο παράδειγμα εξαιρετικής συνεργασίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των κυβερνήσεων και της βιομηχανίας. Εδώ, η Ευρώπη, ως ομάδα, έκοψε τον Γόρδιο δεσμό.
Θα πρέπει να ενθαρρύνουμε και να εμπνευστούμε από αυτό το συλλογικό επίτευγμα και να χρησιμοποιήσουμε την τρέχουσα γεωπολιτική κρίση ως σπινθήρα για το ίδιο είδος ταχείας εκτέλεσης σε άλλους, κρίσιμους τομείς.
Συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
Εάν η Ευρώπη είχε επικεντρωθεί στην επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας πριν από μια δεκαετία, η στρατηγική αυτονομία σε θέματα ενέργειας θα ήταν, σε μεγάλο βαθμό, ήδη πραγματικότητα.
Βεβαίως, η ενεργειακή πολιτική είναι ένα πολύπλοκο πλέγμα ευθυνών σε επίπεδο ΕΕ, εθνικών και περιφερειακών. Ωστόσο, σε μια στιγμή που το πεπρωμένο της Ευρώπης είναι στο όριο, πρέπει να επιταχύνουμε τη στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η απόφαση της ΕΕ αυτό το καλοκαίρι να φτάσει το 40% των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο συνολικό ενεργειακό μείγμα έως το 2030 είναι σωστό σχέδιο. Το μπλοκ έχει θέσει επίσης στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας το 2030 κατά τουλάχιστον 32,5%. Αλλά όλοι οι παράγοντες —σε επίπεδο ΕΕ, εθνικό και περιφερειακό— πρέπει τώρα να το εκτελέσουν από κοινού και με μεγάλη ταχύτητα. Και αυτό σημαίνει την υλοποίηση ενός κοινού επιταχυνόμενου σχεδίου σε όλες τις χώρες για τη βελτιστοποίηση ολόκληρου του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος ως μίας ανοιχτής αγοράς.
Τσιπς για βιομηχανική χρήση
Τα βιομηχανικά τσιπ είναι τα ηλεκτρονικά βαρέως τύπου, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της σύγχρονης κινητικότητας, της κατασκευής, της υγειονομικής περίθαλψης, των ενεργειακών δικτύων και παρόμοιου υλικού. Εάν είναι σε έλλειψη, οι εταιρείες δεν μπορούν να παραδίδουν εξελιγμένα προϊόντα όπως αυτοκίνητα, τρένα, ιατρικές συσκευές ή άλλα μηχανήματα, τα οποία έχουν ολιστικές επιπτώσεις σε ολόκληρη την οικονομία.
5G
Η πέμπτη γενιά δικτύων κινητής τηλεφωνίας επιτρέπει σε βιομηχανικές συσκευές όλων των ειδών — από ανεμογεννήτριες και ρομπότ παραγωγής έως υποσταθμούς παραγωγής ενέργειας — να στέλνουν, να λαμβάνουν και να αναλύουν δεδομένα με τεράστια ταχύτητα και σε πραγματικό χρόνο. Είναι μια φυσική προϋπόθεση για να φτάσουμε στο επόμενο επίπεδο της ψηφιακής βιομηχανίας και οικονομίας. Ωστόσο, τα δίκτυα 5G της Ευρώπης είναι επί του παρόντος νησιωτικά, αποσπασματικά και, σε πολλά σημεία, ανύπαρκτα.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο στην ανταγωνιστική κάλυψη 5G είναι η έλλειψη σημαντικών επενδύσεων. Στην Ευρώπη σήμερα, υπάρχουν περίπου 150 διαφορετικοί πάροχοι τηλεπικοινωνιών, και οι περισσότεροι από αυτούς στερούνται μεριδίου αγοράς και κλίμακας —και κατά συνέπεια, των οικονομικών μέσων— για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης υποδομής που απαιτείται για τα δίκτυα του μέλλοντος. Εάν αργήσουμε να προσεγγίσουμε το 5G, θα αργήσουμε να ψηφιοποιήσουμε τη βιομηχανία και την κοινωνία μας και θα χάσουμε το ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα.
Κοινή χρήση δεδομένων και τεχνητή νοημοσύνη
Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, τα δεδομένα βρίσκονται στο επίκεντρο της καινοτομίας. Η λειτουργία γειτονιών πόλεων με χαμηλές εκπομπές άνθρακα και χαμηλής ενέργειας, για παράδειγμα, απαιτεί δεδομένα για τον καιρό, για τα πρότυπα κατανάλωσης σε διαφορετικές ώρες της ημέρας και του έτους, για τη διαθέσιμη παροχή ανανεώσιμης ενέργειας κ.λπ. Η κοινή χρήση δεδομένων μεταξύ των χωρών είναι αυτό που επέτρεψε τη μάχη μας κατά του COVID-19.
Ωστόσο, διαφορετικά περιουσιακά στοιχεία δεδομένων βρίσκονται συχνά στα χέρια πολλών διαφορετικών ιδρυμάτων, εταιρειών και χειριστών και μόνο με τη συγκέντρωση των κομματιών του παζλ μπορούμε να δούμε τη μεγαλύτερη εικόνα και να αποκτήσουμε βαθύτερες γνώσεις. Γι’ αυτό πρέπει να δώσουμε μεγάλη ώθηση στην κοινή χρήση δεδομένων.
Να κάνουμε την κρίση ευκαιρία
Ζούμε σε καιρούς, με δραματικούς και αυξημένους οικονομικούς, ενεργειακούς και γεωπολιτικούς κινδύνους αλλά και σημαντικές τεχνολογικές ευκαιρίες. Από πολλές απόψεις, η Ευρώπη έχει καθορίσει τη σωστή στρατηγική για το μέλλον — μια στρατηγική που θα επιτρέψει στο μπλοκ να οδηγήσει τη μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο μέλλον. Ωστόσο, η Ευρώπη υστερεί και προχωρά αργά και για να βαδίσομε μπροστά, η εστίαση και η εκτέλεση είναι κρίσιμες.
Η σημερινή δομή της Ευρώπης – μια συλλογή μοναδικών χωρών που συνεργάζονται για να καθορίσουν το μέλλον- έχει οδηγήσει σε περίπλοκη χάραξη πολιτικής και αργή εφαρμογή. Αυτό πρέπει να το ξεπεράσουμε αξιοποιώντας την εμπιστοσύνη και ενεργοποιώντας τα δίκτυα μεταξύ των χωρών μας, με στόχο τη συνεργασία με υψηλή ταχύτητα και την επιτάχυνση του μέλλοντος των υποδομών ζωτικής σημασίας.
Όπως ο Μέγας Αλέξανδρος, πρέπει να κόψουμε τους Γόρδιους δεσμούς μας, ενεργώντας αποφασιστικά για να μετατρέψουμε την κρίση σε ευκαιρία και τελικά να επιταχύνουμε την πορεία της Ευρώπης προς ένα βιώσιμο μέλλον.