«Η πορεία του Λαϊκού Μετώπου της δεκαετίας του 1930 προσφέρει παραλληλισμούς ενόψει των βουλευτικών εκλογών της χώρας. Όταν οι Γάλλοι επαναστάτες κήρυξαν την ίδρυση της Πρώτης Δημοκρατίας το 1792, δεν θα μπορούσαν να έχουν επιλέξει μια πιο εύθετη ημερομηνία. Στις 21 Σεπτεμβρίου, ημέρα της φθινοπωρινής ισημερίας, όπως η διάρκεια της ημέρας και της νύχτας θα ήταν ίση, στο εξής έτσι θα ίσες θα ήταν και οι ζωές των Γάλλων (ανδρών αρχικά) πολιτών».
Ο καθηγητής Γαλλικής Ιστορίας στο πανεπιστήμιο του Χιούστον, Ρόμπερτ Ζαρέτσκι, αναλύει τους παραλληλισμούς που προσφέρει η ένωση των Αριστερών παρατάξεων στη Γαλλία, με άρθρο του στο Politico.
To Λαϊκό Μέτωπο
Στις 3 Μαΐου 1936, οι πλανήτες έμοιαζαν να ευθυγραμμίζονται για άλλη μια φορά, έστω και μεταφορικά, καθώς ήταν εκείνη την ημερομηνία που το Λαϊκό Μέτωπο, μια συμμαχία των Σοσιαλιστικών, Κομμουνιστικών και Ριζοσπαστικών κομμάτων, κέρδισε αποφασιστικά τον δεύτερο γύρο των βουλευτικών εκλογών της Γαλλίας, προαναγγέλλοντας έναν πολιτικό και κοινωνικό σεισμό που φαινόταν εξίσου επαναστατικός με τη γέννηση της Πρώτης Δημοκρατίας.
Η “NUPES“
Με το ένα μάτι σε αυτό το όχι και τόσο μακρινό παρελθόν και με το άλλο στις βουλευτικές εκλογές του επόμενου μήνα, τα κόμματα της γαλλικής αριστεράς —μέχρι τώρα διχασμένα και κατά συνέπεια ανίσχυρα— έχουν όλα καταπιαστεί με τη σημασία της επετείου. Ωστόσο, αυτή η προηγούμενη προσπάθεια συμμαχίας προσφέρει υποδείξεις για το εάν αυτή η τρέχουσα – η Νέα Λαϊκή, Οικολογική και Κοινωνική Ένωση (NUPES) – θα μπορούσε πράγματι να φτάσει στον επιθυμητό προορισμό της.
Τότε και τώρα
Εκ πρώτης όψεως, η ανάμνηση του ιστορικού Gilles Martinet των πολιτικών και ιδεολογικών εντάσεων του 1936 φαίνεται πολύ σχετική και για το 2022. «Οι δύο πολιτικές παραδόσεις της Γαλλίας, που δεν είχαν ποτέ απαρνηθεί τα παλιά τους πάθη, επαναστατικά ή αντεπαναστατικά, ήρθαν και πάλι αντιμέτωπες».
Τότε, όπως και τώρα, η Γαλλία χτυπήθηκε από μια παγκόσμια οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, αντιμετώπισε την απειλή ενός ευρωπαϊκού πολέμου αλλά και τις αυξανόμενες φιλοδοξίες των ολοκληρωτικών δυνάμεων στην Ανατολή. Αλλά ίσως το πιο κρίσιμο, όπως και τώρα, η Γαλλία είχε επίσης δει την άνοδο των αυταρχικών και φασιστικών κινημάτων, γνωστών ως λίγκες, στο εσωτερικό.
Και ως απάντηση σε αυτό που ερμηνεύτηκε ευρέως ως φασιστική απόπειρα για την ανατροπή της δημοκρατίας το 1934, η αριστερά – σχισμένη μεταξύ Σοσιαλιστών και Κομμουνιστών από το 1920 – δημιούργησε ένα Κοινό Μέτωπο που, με τη συμμετοχή των Ριζοσπαστών, μεταμορφώθηκε σε Λαϊκό Μέτωπο δύο χρόνια αργότερα.
Έχοντας αυτό κατά νου, το πιο σημαντικό στοιχείο από τις προεδρικές εκλογές του περασμένου μήνα ήταν η ισχυρή επίδειξη της Μαρίν Λεπέν, ηγέτιδας του ακροδεξιού Εθνικού Ράλι (RN), η οποία υποστηρίχθηκε από το 41% των Γάλλων που προσήλθαν στις κάλπες. Υπήρξε, φυσικά, μεγάλη περιστροφή στον μετεκλογικό ισχυρισμό της ότι η ήττα ήταν, στην πραγματικότητα, μια «λαμπρή νίκη», αφού προσέλκυσε 13 εκατομμύρια ψηφοφόρους – 3 εκατομμύρια περισσότερους από το 2017 και 8 εκατομμύρια περισσότερους από τον πατέρα της, το 2002.
Πράγματι, η φαινομενικά ακαταμάχητη άνοδος των ρατσιστικών και εθνικιστικών δυνάμεων τα τελευταία αρκετά χρόνια έχει πυροδοτήσει τους ίδιους φόβους που γέννησαν τότε το Λαϊκό Μέτωπο.
Ο ηγέτης της Γαλλικής Αριστεράς Μελανσόν, επικαλέστηκε αρχικά πριν 4 χρόνια, το Λαϊκό Μέτωπο ως ιδανικό πρότυπο για την κατακερματισμένη αριστερά. Κατά τη διάρκεια μιας φλογερής ομιλίας στη Μασσαλία το 2018, προέτρεψε ένα πλήθος πολλών χιλιάδων οπαδών του «να σχηματίσουν το Λαϊκό Μέτωπο για τις τωρινές ανάγκες του Έθνους». Με κύριο «εχθρό» βέβαια να αποτελεί, εκτός της ανόδου Λεπέν, ο «αυταρχικός φιλελευθερισμός» του προέδρου Μακρόν.
Φυσικά, αυτό παραλληλίζεται και με την εμπειρία του Λαϊκού Μετώπου, που ήταν εχθρικό τόσο ως προς τις πολιτικές των συντηρητικών κυβερνήσεων όσο και με τις ξενοφοβικές πολιτικές της ακροδεξιάς. Και σε μια ομιλία πριν από δύο εβδομάδες για να σηματοδοτήσει την έναρξη της εκστρατείας της αριστερής ένωσης, ο Μελανσόν έβαλλε κατά και των δύο σημερινών αντιπάλων και των πολιτικών τους. Μακρόν και Λεπέν. Όπως και τότε, το Λαϊκό Μέτωπο…