Τρισεκατομμύρια λίτρα φρέσκου, δωρεάν νερού πέφτουν από τον ουρανό πάνω στις πόλεις του πλανήτη κάθε χρόνο – κι όμως το μεγαλύτερο μέρος καταλήγει στις υδρορροές, τις αποχετεύσεις και τα ποτάμια. Στην καλύτερη περίπτωση αυτό αποτελεί τεράστια σπατάλη φυσικών πόρων. Στη χειρότερη δημιουργεί καταστροφικές αστικές πλημμύρες, με ανθρώπινα θύματα και περιουσίες να εξαφανίζονται κάτω από το νερό.
Η επιβίωση και η εξέλιξη ανθρώπινης κοινωνίας εξαρτάται από τη διαχείριση του νερού παγκοσμίως, τη στιγμή μάλιστα που η ανάγκη για νερό έχει σχεδόν οκταπλασιαστεί, ανάμεσα στο 1900 και το 2010. Η αύξηση του πληθυσμού της γης, η οικονομική ανάπτυξη και η μετατόπιση των διατροφικών συνηθειών «ζητούν» όλο και περισσότερο νερό. Κάπου το νερό λείπει και κάπου περισσεύει…
Με τις πόλεις να γιγαντώνονται και την κλιματική αλλαγή να απειλεί με ακραία καιρικά φαινόμενα, πέφτουν στο τραπέζι πολλές προτάσεις. «Πρέπει να βρούμε νέους τρόπους να σκεφτούμε το νερό της βροχής, όχι σαν πρόβλημα αλλά σαν ευκαιρία και σαν ένα φυσικό πόρο που θα αυξήσει τις προμήθειές μας» έχει δηλώσει ο καθηγητής μηχανικής περιβάλλοντος του Stanford, Richard Luthy.
Στην Κίνα το νερό…. είναι πρόβλημα
Στην Κίνα, μία από τις πιο γρήγορα αναπτυσσόμενες οικονομίες του κόσμου, το νερό… διχάζει! Με πληθυσμό 1,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, και μετά από δεκαετίες αστικοποίησης και ρύπανσης, το νερό έχει «διχάσει» τη χώρα.
Η βόρεια Κίνα υποφέρει πιο πολύ από έλλειψη νερού, καθόλη τη διάρκεια του χρόνου, ενώ η νότια Κίνα αν και έχει περισσότερη ποσότητα νερού, έχει εποχικά προβλήματα. Το 80% του νερού είναι συγκεντρωμένο στη νότια Κίνα ενώ στα βόρεια «χτυπά» η καρδιά των εθνικών εξελίξεων.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι πλημμύρες κάνουν όλο και χειρότερα τα πράγματα αναγκάζοντας σύμφωνα με τους Times, πάνω από 1.000.000 ανθρώπους να φύγουν από τα σπίτια τους.
Πόλεις «σφουγγάρια» ίσως δώσουν τη λύση στην κρίση του νερού
Η «πόλη σφουγγάρι» είναι μία φυσική λύση που χρησιμοποιεί το αστικό τοπίο για να συγκρατεί και να διαχειρίζεται το νερό, με στόχο να υπάρχει έλεγχος στη ροή των υδάτων, αλλά και να αποτρέπονται τα πλημμυρικά φαινόμενα στο αστικό τοπίο. Στο πλαίσιο της «πόλης σφουγγάρι» – που είναι μια πολύπλοκη δομή – δημιουργούνται αδιάβροχες επιφάνειες ώστε μέρος των υδάτων να εξατμίζονται και τα υπόλοιπα να αποστραγγίζουν σε σταθερό ήπιο ρυθμό. Αυτό σημαίνει «αδιάβροχοι» δρόμοι και πεζοδρόμια, φυτεύονται περισσότερα δέντρα και δημιουργούνται «έξυπνα κτίρια» σε ένα γενικότερο πλαίσιο. Οι στέγες καλύπτονται με γρασίδι για μεγαλύτερη απορρόφηση του νερού και βάφονται σε πάρα πολύ ελαφρά χρώματα ώστε να αντανακλούν τη θερμότητα.
Το κόνσεπτ αυτό προτάθηκε για πρώτη φορά από Κινέζους ερευνητές το 2013 και η βασική ιδέα ήταν του καθηγητή Kongjian Yu. Ειδικός σε θέματα αστικής οικολογίας και αρχιτεκτονικής τοπίου, είναι ο ιδρυτής του σχεδιαστικού γραφείου, Turenscape, στο Πεκίνο. Μέχρι το 2030, υπολογίζεται ότι 70% των πόλεων στην Κίνα προσανατολίζονται προς αυτό το μοντέλο ανάπτυξης. Όπως ανέφερε στο Euronews Green: «Σήμερα περισσότερο από ποτέ που αντιμετωπίζουμε την παγκόσμια κλιματική αλλαγή, πρέπει να ξανασκεφτούμε τον τρόπο που χτίζουμε τις πόλεις μας, το πώς συμπεριφερόμαστε στο νερό και τη φύση και τον τρόπο που ορίζουμε τον πολιτισμό μας». Η κεντρική ιδέα της πόλης «σφουγγάρι» βασίζεται στις αρχαίες πρακτικές της καλλιέργειας και της διαχείρισης του νερού, που χρησιμοποιούσαν οι «σοφοί» αγρότες άλλων εποχών.
(Με πληροφορίες από Έθνος, Euronews Green, Guardian)